Aktualności
-
Przyszłość Antarktyki. Cztery scenariusze po 2048 roku
Rok 2048 uważa się czasem za symboliczny koniec status quo w Antarktyce. Zgodnie z Protokołem o ochronie środowiska do Układu Antarktycznego właśnie wtedy nastąpi specyficzna zmiana prawna. Ułatwione zostanie wprowadzanie zmian do Protokołu, który między innymi zakazuje eksploatacji surowców mineralnych Antarktyki. Jak będzie wyglądał proces przemian i czy muszą one nastąpić? Oto cztery możliwe scenariusze.
-
Czwarta rocznica agresji Rosji na Ukrainę. Co cztery długie lata przyniosły Rosji, Ukrainie i światu?
Pamiętam ten dzień jakby to było wczoraj. Rankiem 24 lutego 2022 przed wyjściem z domu włączyłem telewizor. Wtedy usłyszałem wstrząsające informacje. Pierwszy tydzień wojny był później bardzo szeroko relacjonowany – zdjęcia ukraińskich pograniczników uciekających przed czołgami i wyrzutniami obiegły cały internet, szturm na Charków i Hostomel wydawały się punktami zwrotnymi, po których Rosja odtrąbi zwycięstwo…
-
Rozpad lodowców. Czy grozi nam destabilizacja Antarktydy?
Topnienie lodowców Antarktydy to niezwykle popularny temat. Często niestety poruszany jest pod wpływem emocji i bez fachowej wiedzy. W rzeczywistości proces topnienia pokrywy lodowej Antarktydy jest bardziej złożony niż to się wydaje. Lądolód nie tworzy stałej masy – znajduje się w ciągłym ruchu, a rozpad zagrożonych lodowców szelfowych na skraju kontynentu powoduje reakcję łańcuchową, którą…
-
Surowce mineralne Antarktyki: zakazany owoc gospodarki
Surowce mineralne, w szczególności energetyczne, to jeden z najważniejszych czynników napędzających współczesną gospodarkę. Po wyczerpaniu najłatwiej dostępnych złóż, ludzkość sięgała po coraz bardziej odległe, głębsze i te znajdujące się w trudniejszych warunkach geologicznych. Współcześnie wydobycie prowadzi się niemal na całej planecie: od zimnych wód Morza Północnego po pustynie Półwyspu Arabskiego. Istnieje jednak na Ziemi wielki…
-
Poniżej progu wojny. Rywalizacja o wpływy w Antarktyce
Pierwszy artykuł Układu Antarktycznego zabrania używania siły, przeprowadzania manewrów, budowy baz wojskowych i testowania broni na obszarze na południe od równoleżnika 60°S. Światowe i regionalne mocarstwa robią jednak co mogą, aby utrzymać zdolność szybkiego reagowania w razie potencjalnego załamania systemu. Działania na granicy prawa międzynarodowego stają się coraz bardziej prawdopodobne, a na scenę wkraczają kolejni…
-
System Układu Antarktycznego: prawo, które zamroziło świat
System Układu Antarktycznego to zbiór umów międzynarodowych skoncentrowanych wokół samego Układu. Stanowi najważniejsze źródło prawa międzynarodowego odnośnie do Antarktyki. Zabezpieczył kontynent przed wojną i kolonializmem na wiele dekad. Równie istotny jest Protokół madrycki, który zamroził wielkie złoża surowców mineralnych pod powierzchnią lodu i oceanu. Jak powstał System i jakie są jego najważniejsze przepisy?
-
Antarktyda, podzielony kontynent
Antarktyda to jedyny kontynent na Ziemi bez rdzennej ludności. Chociaż jego istnienie zostało przewidziane już dwa tysiąclecia temu, odkryto go dopiero w 1820. Ekstremalne warunki i trwająca pół roku noc polarna nie przeszkodziły światowym mocarstwom w wysunięciu żądań terytorialnych i w podzieleniu kontynentu niczym ciasta. Żaden kraj jednak nie odważył się usankcjonować swoich roszczeń. Taka…
-
Trump rezygnuje z Grenlandii, a Chiny gonią zachód. Światowe Forum Ekonomiczne w Davos 2026: podsumowanie
Światowe Forum Ekonomiczne w Davos 2026 było inne niż zwykle. W tym roku znacznie większy nacisk położono na geopolitykę. Ekonomia, chociaż dominowała w harmonogramie spotkań, odsunięta została na dalszy plan. Przed publicznością pojawiły się kluczowe postacie globalnej polityki. Najważniejsze momenty wydarzenia przedstawione zostały poniżej.
-
Niesamowita historia budowy Kanału Panamskiego
Według wielu najważniejszy kanał na świecie, z pewnością kluczowe miejsce na mapie świata, wąskie gardło globalnego transportu. Kanał Panamski. Skrócił on drogę wodną z San Francisco do Nowego Jorku o 14,5 tys. km. Wybudowany ponad 110 lat temu budził kontrowersje jeszcze na dekady przed wkopaniem pierwszej łopaty. Spektakularna porażka konstrukcyjna Francji, która przerodziła się w…
-
Ukraińska odpowiedź na wojnę hybrydową. Walka z rosyjską flotą cieni na Morzu Czarnym
28 października 2025 w tureckiej wewnętrznej strefie ekonomicznej przeprowadzony został atak na dwa tankowce, Kairos oraz Virat, pływające pod gambijską banderą. Obie jednostki znajdowały się pod sankcjami Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii oraz Unii Europejskiej. Służby tureckie poinformowały, że załoga nie poniosła strat. Akcja została przeprowadzona przy użyciu bezzałogowych dronów wodnych Sea Baby zaopatrzonych w ładunki…
-
USA na wojnie z flotą cieni. Przejęto supertankowce
Kryzys wenezuelski w 2025 osiągnął nowy etap eskalacji, kiedy Stany Zjednoczone ogłosiły blokadę morską objętych sankcjami tankowców transportujących wenezuelską ropę naftową. W grudniu 2025 amerykańskie siły zbrojne przejęły kilka statków z floty cieni, w tym supertankowce Skipper i Centuries, które transportowały surowiec. Te działania praktycznie sparaliżowały eksport wenezuelskiej ropy, zmuszając tankowce do zawracania na morzu…
-
Konflikt tajsko-kambodżański: lokalna konfrontacja czy ważny element światowej układanki?
Od lipca 2025 trwają starcia na granicy między Tajlandią i Kambodżą. Jest to kolejna odsłona konfliktu granicznego między oboma państwami. Strony walczące są członkami Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN), co oznacza, że problem może mieć większe znaczenie dla powiązań gospodarczych i stabilności tego bardzo ważnego regionu Azji. XIX- i XX-wieczna historia regionu naznaczyła wiele nowych…
-
Pola minowe w Polsce już w 2026. Wychodzimy z Konwencji Ottawskiej
Miny przeciwpiechotne pojawią się w Polsce już w 2026. Po latach rozbrojenia, Siły Zbrojne RP znów będą mogły legalnie ich używać od momentu, kiedy Polska wyjdzie z Konwencji Ottawskiej. Nastąpi to 20 lutego. Podobną decyzję podjęli sojusznicy ze wschodniej flanki NATO: Litwa, Łotwa, Estonia i Finlandia. Zarówno Rosja jak i Białoruś nigdy nie ratyfikowały porozumienia.
-
Ogromne złoże litu odkryte w Niemczech
Pod koniec września 2025 firma Neptune Energy poinformowała o odkryciu ogromnych złóż litu w niemieckim landzie Saksonia-Anhalt. Złoża zostały oszacowane na 43 miliony ton ekwiwalentu węglanu litu, a to równowartość 8,08 milionów ton czystego litu. Do tej pory Niemcy posiadały siódme pod względem wielkości złoża litu na świecie, ale po najnowszym odkryciu łączne zasoby tego…
-
Pierwszy polski satelita wojskowy już na orbicie
28 listopada o 19:44 z bazy Sił Kosmicznych Vandenberg w Kalifornii wystrzelono na orbitę pierwszego polskiego satelitę wojskowego. Wśród 140 elementów wyniesionych przez rakietę Falcon 9 firmy SpaceX znalazło się pięć polskich urządzeń. Najważniejszym z nich jest wojskowy satelita rozpoznawczy wyprodukowany przez firmę Iceye. Jest on w stanie rejestrować obraz nawet przez grubą warstwę chmur…
-
Kontrowersyjny plan pokojowy Trumpa dla Ukrainy. Rokowania w Genewie i sprzeciw UE
Ukraina o krok od pokoju? Stany Zjednoczone zaproponowały nieoficjalnie 28-punktowy plan pokojowy dla Ukrainy. Jednak budzi on poważne kontrowersje, jest krytykowany jako rosyjska lista życzeń. Autorstwo programu również nie jest jasne. Amerykański sekretarz stanu Marco Rubio ogłosił go projektem amerykańskim, z kolei niektórzy senatorowie partii Demokratycznej i Republikańskiej sugerują jego rosyjskie pochodzenie. Tymczasem rokowania amerykańsko-europejsko-ukraińskie…
-
Kosmiczna przyszłość Australii
Czwarty kraj w kosmosie przez dekady tracił swoją pozycję. Dziś Australia znów podejmuje działania, by wrócić do czołówki. W 2018 powołano Australijską Agencję Kosmiczną, a w 2022 Dowództwo Obrony Kosmicznej. Zanim Australia usamodzielni się na rynku kosmicznym, czeka ją wiele przeszkód. Nie brakuje jednak nowych możliwości, z których wiele związanych jest z unikalnymi uwarunkowaniami przyrodniczymi.
-
Wymiana ognia na granicy pakistańsko-afgańskiej
W sobotę 11 października doszło do nocnej wymiany ognia między Afganistanem a Pakistanem. Działania zakończyły się o północy, jednak sytuacja ciągle pozostaje napięta. Iskrą zapalną stały się naloty przeprowadzone na terytorium Afganistanu w czwartek, o które oskarżony został Pakistan. To już dziewiąty taki incydent w tym roku, ale jednocześnie najbardziej krwawy od wielu lat.
-
Podsumowanie 12. szczytu Organizacji Państw Turkijskich
Organizacja Państw Turkijskich to grupa zbliżonych kulturowo, językowo i etnicznie państw głównie z Azji Centralnej. Jej celem jest zacieśnianie współpracy między członkami, co stanowi jednocześnie poważną konkurencję dla regionalnej dominacji Rosji. Z okazji zakończonego właśnie szczytu tej organizacji warto przyjrzeć się najnowszej, wspólnej polityce państw członkowskich, a w szczególności kwestiom bezpieczeństwa.
-
Tadżykistan – państwo na rozdrożu
Tadżykistan to państwo, które nie należy ani do największych, ani nawet do bardzo ludnych. Mimo tego jednak, jest to kraj kluczowy dla bezpieczeństwa Azji Centralnej, który znajduje się w orbicie wpływów Rosji oraz Chin. Jaką rolę pełni dzisiaj Tadżykistan?
Obserwuj nas:
Infografiki:
