Autor: Roch Sobczyński
-
Poniżej progu wojny. Rywalizacja o wpływy w Antarktyce
Pierwszy artykuł Układu Antarktycznego zabrania używania siły, przeprowadzania manewrów, budowy baz wojskowych i testowania broni na obszarze na południe od równoleżnika 60°S. Światowe i regionalne mocarstwa robią jednak co mogą, aby utrzymać zdolność szybkiego reagowania w razie potencjalnego załamania systemu. Działania na granicy prawa międzynarodowego stają się coraz bardziej prawdopodobne, a na scenę wkraczają kolejni…
-
System Układu Antarktycznego: prawo, które zamroziło świat
System Układu Antarktycznego to zbiór umów międzynarodowych skoncentrowanych wokół samego Układu. Stanowi najważniejsze źródło prawa międzynarodowego odnośnie do Antarktyki. Zabezpieczył kontynent przed wojną i kolonializmem na wiele dekad. Równie istotny jest Protokół madrycki, który zamroził wielkie złoża surowców mineralnych pod powierzchnią lodu i oceanu. Jak powstał System i jakie są jego najważniejsze przepisy?
-
Antarktyda, podzielony kontynent
Antarktyda to jedyny kontynent na Ziemi bez rdzennej ludności. Chociaż jego istnienie zostało przewidziane już dwa tysiąclecia temu, odkryto go dopiero w 1820. Ekstremalne warunki i trwająca pół roku noc polarna nie przeszkodziły światowym mocarstwom w wysunięciu żądań terytorialnych i w podzieleniu kontynentu niczym ciasta. Żaden kraj jednak nie odważył się usankcjonować swoich roszczeń. Taka…
-
Trump rezygnuje z Grenlandii, a Chiny gonią zachód. Światowe Forum Ekonomiczne w Davos 2026: podsumowanie
Światowe Forum Ekonomiczne w Davos 2026 było inne niż zwykle. W tym roku znacznie większy nacisk położono na geopolitykę. Ekonomia, chociaż dominowała w harmonogramie spotkań, odsunięta została na dalszy plan. Przed publicznością pojawiły się kluczowe postacie globalnej polityki. Najważniejsze momenty wydarzenia przedstawione zostały poniżej.
-
Niesamowita historia budowy Kanału Panamskiego
Według wielu najważniejszy kanał na świecie, z pewnością kluczowe miejsce na mapie świata, wąskie gardło globalnego transportu. Kanał Panamski. Skrócił on drogę wodną z San Francisco do Nowego Jorku o 14,5 tys. km. Wybudowany ponad 110 lat temu budził kontrowersje jeszcze na dekady przed wkopaniem pierwszej łopaty. Spektakularna porażka konstrukcyjna Francji, która przerodziła się w…
-
Pola minowe w Polsce już w 2026. Wychodzimy z Konwencji Ottawskiej
Miny przeciwpiechotne pojawią się w Polsce już w 2026. Po latach rozbrojenia, Siły Zbrojne RP znów będą mogły legalnie ich używać od momentu, kiedy Polska wyjdzie z Konwencji Ottawskiej. Nastąpi to 20 lutego. Podobną decyzję podjęli sojusznicy ze wschodniej flanki NATO: Litwa, Łotwa, Estonia i Finlandia. Zarówno Rosja jak i Białoruś nigdy nie ratyfikowały porozumienia.
-
Ogromne złoże litu odkryte w Niemczech
Pod koniec września 2025 firma Neptune Energy poinformowała o odkryciu ogromnych złóż litu w niemieckim landzie Saksonia-Anhalt. Złoża zostały oszacowane na 43 miliony ton ekwiwalentu węglanu litu, a to równowartość 8,08 milionów ton czystego litu. Do tej pory Niemcy posiadały siódme pod względem wielkości złoża litu na świecie, ale po najnowszym odkryciu łączne zasoby tego…
-
Pierwszy polski satelita wojskowy już na orbicie
28 listopada o 19:44 z bazy Sił Kosmicznych Vandenberg w Kalifornii wystrzelono na orbitę pierwszego polskiego satelitę wojskowego. Wśród 140 elementów wyniesionych przez rakietę Falcon 9 firmy SpaceX znalazło się pięć polskich urządzeń. Najważniejszym z nich jest wojskowy satelita rozpoznawczy wyprodukowany przez firmę Iceye. Jest on w stanie rejestrować obraz nawet przez grubą warstwę chmur…
-
Kontrowersyjny plan pokojowy Trumpa dla Ukrainy. Rokowania w Genewie i sprzeciw UE
Ukraina o krok od pokoju? Stany Zjednoczone zaproponowały nieoficjalnie 28-punktowy plan pokojowy dla Ukrainy. Jednak budzi on poważne kontrowersje, jest krytykowany jako rosyjska lista życzeń. Autorstwo programu również nie jest jasne. Amerykański sekretarz stanu Marco Rubio ogłosił go projektem amerykańskim, z kolei niektórzy senatorowie partii Demokratycznej i Republikańskiej sugerują jego rosyjskie pochodzenie. Tymczasem rokowania amerykańsko-europejsko-ukraińskie…
-
Kosmiczna przyszłość Australii
Czwarty kraj w kosmosie przez dekady tracił swoją pozycję. Dziś Australia znów podejmuje działania, by wrócić do czołówki. W 2018 powołano Australijską Agencję Kosmiczną, a w 2022 Dowództwo Obrony Kosmicznej. Zanim Australia usamodzielni się na rynku kosmicznym, czeka ją wiele przeszkód. Nie brakuje jednak nowych możliwości, z których wiele związanych jest z unikalnymi uwarunkowaniami przyrodniczymi.
-
Wymiana ognia na granicy pakistańsko-afgańskiej
W sobotę 11 października doszło do nocnej wymiany ognia między Afganistanem a Pakistanem. Działania zakończyły się o północy, jednak sytuacja ciągle pozostaje napięta. Iskrą zapalną stały się naloty przeprowadzone na terytorium Afganistanu w czwartek, o które oskarżony został Pakistan. To już dziewiąty taki incydent w tym roku, ale jednocześnie najbardziej krwawy od wielu lat.
-
Podsumowanie 12. szczytu Organizacji Państw Turkijskich
Organizacja Państw Turkijskich to grupa zbliżonych kulturowo, językowo i etnicznie państw głównie z Azji Centralnej. Jej celem jest zacieśnianie współpracy między członkami, co stanowi jednocześnie poważną konkurencję dla regionalnej dominacji Rosji. Z okazji zakończonego właśnie szczytu tej organizacji warto przyjrzeć się najnowszej, wspólnej polityce państw członkowskich, a w szczególności kwestiom bezpieczeństwa.
-
Przejścia północne: szlaki przyszłości
Skracają drogę morską z Chin do Europy z 40 do 20 dni. To krócej niż koleją. Dzięki coraz łagodniejszym zimom i długiemu okresowi bez lodu, trasy arktyczne stają się realną alternatywą dla Kanału Sueskiego. Skorzystali z tego już Chińczycy, a pierwszy statek ma dopłynąć niedługo do Europy. Na szybkości i cenie skorzystają jednak nie tylko…
-
Wojny o wodę: kiedyś abstrakcja, dziś zagrożenie
Jest kluczowym surowcem dla życia, rolnictwa i przemysłu. Umożliwia transport śródlądowy i wytycza granice. Woda od zawsze była źródłem konfliktów. Postępujący kryzys klimatyczny i demograficzny przyczyniły się do rozwoju tego zjawiska jak nigdy wcześniej. Spory toczą już nie tylko małe grupy bojówkarzy na pustyni, ale członkowie wielkich sojuszy i potęgi nuklearne. Pora przyjrzeć się najważniejszym…
-
Jak silna naprawdę jest polska armia
Gdyby hipotetyczny konflikt z Rosją i Białorusią miał wybuchnąć dzisiaj, na jakie siły Polska mogłaby liczyć w ciągu decydujących pierwszych godzin walk? Siły Zbrojne RP wciąż rosną i niedawno przekroczyły 200 000 żołnierzy. Nowoczesne uzbrojenie trafia do wszystkich rodzajów wojsk. Jednak, podczas gdy większość czołgów i nowoczesnego sprzętu bazuje w głębi kraju, na pierwszej linii obrony…
-
Otwarcie serwisu Geopolitika 1 X 2025
Witamy, drogi Czytelniku! Już w środę 1 października o godzinie 20:00 nastąpi otwarcie serwisu informacyjnego Geopolitika. Jednocześnie z publikacją pierwszego artykułu nastąpi otwarcie kanałów w mediach społecznościowych. Już dziś zachęcamy do śledzenia nas na platformie X, Facebooku, Instagramie, YouTube i Threads, tam bowiem będą ukazywały się informacje o najnowszych artykułach i znacznie więcej materiałów. Zachęcamy…
Obserwuj nas:
Infografiki:
