Zamachy Państwa Islamskiego w Europie w 2017 r.

Ten artykuł jest częścią serii Państwo Islamskie w Europie. Pozostałe artykuły dostępne są tutaj.

Pod względem militarnym, już w 2017 r. kalifat Państwa Islamskiego znalazł się w sytuacji defensywnej. Zamachy terrrorystyczne praktycznie przestały być zlecane, a organizacja zaczęła zbierać propagandowe plony swojej polityki medialnej. Zaczęła się epoka samotnych wilków i w 2017 r. podskoczyła liczba zamachów, których sprawcami były osoby zainspirowane poglądami kalifatu. Ozywiście liczba zabitych spadła, ponieważ poszczególne osoby miały znacznie mniejsze możliwości niż zorganizowane grupy. Rok ten zapisał się licznymi zamachami typu VAW (ang. vehicle as weapon – pojazd jako broń), które są tanie i proste w wykonaniu.

Sztokholm

W kwietniu 2017 r. do takiego właśnie zamachu doszło na jednej z centralnych ulic szwedzkiej stolicy. Napastnik ukradł TIR-a, którym potem wjechał na deptak i na dużej prędkości zaczął rozjeżdżać pieszych, wykonując zygzakowate manewry, mające na celu zabicie jak największej liczby osób. Sprawcy udało się uciec z miejsca zdarzenia, jednak po pięciu godzinach został znaleziony i zatrzymany na północy stołecznej aglomeracji. Jak się okazało, aktu tego dokonał mężczyzna z Uzbekistanu, który był pod obserwacją szwedzkich służb bezpieczeństwa, z powodu dużej aktywności na radykalnych grupach dżihadystycznych. Co ciekawe, w sprawie przewija się także wątek polski. Sprawca, będac jeszcze w Uzbekistanie, ubiegał się o polską wizę, którą otrzymał. Do Szwecji trafił promem, wypływającym z Gdańska. Zamach ten pochłonął życia 5 osób. Warto jednak wspomnieć o tym, że jedną z ofiar była 11-letnia dziewczynka, której śmierć stała się jednym z czynników zapalnych kolejnego zamachu. Dziewczynka była wspomniana w manifeście prawicowego terrorysty, który dokonał brutalnych zamachów na dwa meczety w nowozelandzkim Christchurch, gdzie zamordował 51 osób.

Katalonia

Do kolejnego aktu terroryzmu w 2017 r. doszło w Barcelonie. Hiszpanów spotkała jednak skoordynowana seria ataków. Jednym z nich było wjechanie Fiata Talento na turystyczną uliczkę La Rambla i rozjechanie 13 osób (przeważnie turystów). Sprawca porzucił Fiata po przejechaniu około 600 metrów i uciekł z miejsca zdarzenia. To jednak nie były jedyne katalońskie nieszczęście, ponieważ fanatycy Państwa Islamskiego przygotowali kolejne zamachy. Dzień wcześniej doszło do eksplozji budynku w miejscowości Alcanar. Zginęły 2 osoby. Następnego dnia doszło do drugiego wybuchu w trakcie oczyszczania gruzowiska. Pózniej podobny zamach jak w Barcelonie miał miejsce w katalońskim Cambrils, położonym 100 kilometrów od metropolii. Terroryści staranowali patrol policji i wjechali w policjanta i pieszych. Po przejechaniu niewielkiej odległości, pięciu zamachowców wybiegło z samochodu, trzymając w rękach noże. Policja zabiła wszystkich napastników, którym wcześniej udało się niestety dokonać zabójstwa jednej koniety. W wyniku wszystkich zdarzeń tych trzech dni zginęło 16 osób. 8 sprawców zostało zabitych, a wiele osób związanych z zamchem zostało zatrzymanych i aresztowanych. Po krótkim czasie, PI obuplikowało film, w którym wychwalało zamachowców i groziło kolejnymi aktami terroru Hiszpanii i Gibraltarowi. Zamach ten ogólnie miał ogromne znaczenie dla współczesnej Hiszpanii, ponieważ jest on nadal obecnie najbardziej krwawym zamchem ostatnich dwudziestu lat w tym kraju. W 2020 r. jedna z katalońskich dziennikarek opublikowała książkę o tych zdarzeniach, a w 2022 r. wyprodukowano mini-serial dokumentalny, ukazujący policyne śledztwo i same ataki.

Manchester

W maju 2017 r. doszło do jednego z najtragiczniejszych zamachów terrorystycznych w Wielkiej Brytanii, który miał miejsce w Manchesterze. Atak miał miejsce 22 maja, pod koniec koncertu amerykańskiej piosenkarki Ariany Grande w Manchester Arena. Kiedy tysiące osób, wśród których znajdowało się wiele dzieci i nastolatków, opuszczały halę, zamachowiec Salman Abedi zdetonował bombę w znajdującym się przy wyjściu pomieszczeniu City Room, gdzie na uczestników koncertu czekali rodzice i bliscy. W wyniku eksplozji zginęły 22 osoby, a setki kolejnych zostały ranne, przy czym wiele z nich doznało poważnych i trwałych obrażeń. Sam zamachowiec również zginął w wyniku eksplozji. Jak ustalono później, Abedi inspirował się ideologią PI, a w przygotowaniu zamachu pomagał mu jego młodszy brat Hashem. Co istotne, późniejsze śledztwo wykazało, że brytyjskie służby posiadały wcześniej informacje dotyczące Salmana Abediego, jednak nie został on skierowany do programu Prevent, którego celem jest zapobieganie radykalizacji i terroryzmowi. Wśród ofiar znalazły się osoby w różnym wieku, jednak szczególnie poruszająca była śmierć dzieci, które tego wieczoru przyszły na koncert swojej idolki. Zamach w Manchesterze stał się jednym z najgłośniejszych aktów terroryzmu w Wielkiej Brytanii w XXI w. i najtragiczniejszym w Europie Zachodniej w 2017 r. Doprowadził on do szczegółowej analizy działań służb oraz organizacji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo podczas wydarzeń masowych. Ofiary zamachu upamiętnia The Glade of Light – ogród będący miejscem pamięci, położony w centrum Manchesteru, w pobliżu tamtejszej katedry. Obiekt udostępniono zwiedzającym 5 stycznia 2022 r. Już 9 lutego 2022 r. miejsce to padło ofiarą wandalizmu, a spowodowane szkody wyceniono na 10 000 funtów. Sprawca, 24-letni mężczyzna, przyznał się do czynu i 22 czerwca został skazany na karę prac społecznych w wymiarze dwóch lat.

Koniec zamachów w Europie

W 2017 r., osłabione ISIS nie było w stanie samo prowadzić wojny w Europie, więc wykorzystałao kapitał ludzki podległy umysłowo tej organizacji. Rok ten był ostatnim, w którym doszło do tak dużej ilości zamachów na obszarze Europy. Póżniej zaczął się gwałtowny spadek liczby aktów, a co ważniejsze liczby ofiar. Podsumowując wszystkie wcześniej opisane lata (2015-2017) zwiększonej aktywności terrorystycznej PI na kontynencie europejskim, można stwierdzić że te akty terroru miały fatalne skutki i duży wpływ na bezpieczeństwo publiczne, gospodarkę i politykę krajów unijnych. Lata te skutkowały ogromną ilością ofiar, strat ekonomicznych i napięc społecznych. Na tym kończymy tą serię artykułów.

Źródła: BBC, Le Monde, TVN 24, Vice

Wszystkie artykuły z serii Państwo Islamskie w Europie:

• Media i propaganda w Państwie Islamskim
• Rok 2015: trzy zamachy, które zmieniły oblicze Francji i Europy
• Europa w ogniu. Zamachy Państwa Islamskiego w 2016 r.
• Zamachy Państwa Islamskiego w Europie w 2017 r.